گام های تشویقی آمریکا در هفته های اینده در مورد ایران چه خواهد بود؟

✍🏻هادی خسروشاهین

شواهد و قرائن موجود از جمله گزارش ٣٨صفحه ای گروه بین المللی بحران (احتمالا اخرین گزارشی است که رابرت مالی قبل از انتصاب به سمت نماینده امور ایران در دولت بایدن آن را تهیه کرده است)و همینطور سایر گزارش های رسانه های آمریکایی طی یک هفته گذشته نشان مى دهد که دولت بایدن احتمالا ظرف هفته های آتی در ماه فوریه و مارس و برای ترغیب ایران به بازگشت به تعهداتش اقداماتی را عملیاتی خواهد کرد ؛البته بدون اینکه به شاکله تحریم ها دست بزند:

الف _ صدور معافیت های نفتی به متحدان خود یعنی هند،ژاپن و کره جنوبی برای خرید نفت از ایران؛آمریکا با این کار در عمل شرایط را به قبل از می ٢٠١٩بازمی گرداند؛وزارت خزانه داری نیز مجوزهای لازم را در این زمینه صادر خواهد کرد که درامدهای حاصل از فروش نفت صرف تجارت در موارد غیر تحریمی شود.این اقدام با توجه به افزایش درامدهای نفتی ایران می تواند انگیزه قوی به تهران برای برای بازگشت به تعهدات برجامی بدهد.

ب _ آمریکا احتمالا با درخواست ایران برای دریافت وام از صندوق بین المللی پول موافقت خواهد کرد.ولی این وام مستقیما به خزانه دولت ایران واریز نخواهد شد.بلکه برای کسری در پرداخت های تجاری این کشور مورد استفاده قرار می گیرد.یعنی بصورت اعتبار از طریق کانال سوییس در اختیار ایران گذاشته خواهد شد تا از این طریق بتواند به خرید واکسن کووید١٩و تجهیزات پزشکی و دارو اقدام کند.

ج _ و در نهایت اینکه دولت بایدن تسهیلاتی را برای دسترسی ایران به ذخایر ارزی خود در خارج از کشور فراهم می کند.در این راستا آمریکا معافیت هایی را به بانک های مرکزی و بانک های تجاری برخی متحدان خود نظیر آلمان و کره جنوبی اعطا خواهد کرد تا از طرف ایران پرداخت هایی را انجام دهند.

در مقابل آمریکا انتظار دارد که ایران تمام اقداماتی که ظرف دو ماه اخیر دست زده است یعنی غنی سازی ٢٠درصد و فعالیت فردو و نصب سانتریفیوژهای پیشرفته را متوقف و از اقدامات برنامه ریزی شده برای آینده نیز صرف نظر کند.از همین رو برای تحقق چنین انتظاراتی احتمالا گفت و گوهای مستقیم محرمانه با آمریکا در نیویورک یا گفت و گوهای رسمی میان این دو در قالب ۵+١آغاز خواهد شد.البته آمریکا ترجیح می دهد این گفت و گوها یا بصورت دوجانبه و یا با مداخله اروپا انجام شود.

اگر این امتیازات از نظر ایران به منزله کوتاه شدن دیوار بی اعتمادی ناشی از اقدامات دولت پیشین آمریکا تلقی شود،می توان انتظار داشت طرفین حداکثر تا ماه می به برجام بازگردند؛در غیر اینصورت فرایند طولانی تر خواهد شد.