گسل‌های سیاسی به نفع ترامپ است / یادداشت

✍️علی بیگدلی

معاون سیاسی وزارت امور خارجه اظهار امیدواری کرد که شرایط سیاسی داخلی بر سیاست خارجی تاثیر نگذارد. جزو اولین درس‌هایی که در تاریخ روابط بین‌الملل مطرح می شود این است که چه رابطه‌ای بین سیاست داخلی و سیاست خارجی کشورها وجود دارد.

در گذشته نظر بر این بود که سیاست داخلی تابعی از سیاست خارجی است. یعنی اگر دولتی بتواند سیاست خارجی منظم و منطبق با تامین منافع ملی اش ایجاد کند، سیاست داخلی دولت‌ها هم تامین شده است ولی امروز به این نتیجه رسیده‌ایم که بین سیاست داخلی و سیاست خارجی تفاوتی نمی کند به‌خاطر اینکه دنیا به سمت نظام جهانی شدن حرکت می کند. ولی در شرایطی که الان قرار‌ گرفته‌ایم به‌دلیل اینکه جامعه ما دوشاخه شده و دو گسل سیاسی در نظام سیاسی مان داریم که یکی فاصله مردم از دولت و دیگری اینکه تا حدودی در خود دولت و بین مقامات تصمیم‌گیر شقاقی به‌وجود آمده که نقطه ضعف در نظام بین المللی است.

یعنی وقتی دولتی نمی تواند یکدستی و همگامی را در داخل تامین کند، بنابراین قطعا نمی تواند در سیاست خارجی هم به یک سیاست واحد و مستقلی دسترسی پیدا کند. اظهارنظرهایی که به طور رسمی از نهادهای قانونی مملکت مثل مجلس علیه سیاست‌های دولت ابراز می شود، دولت را تضعیف می کند و دولت نمی تواند در محافل بین‌المللی قرص و محکم صحبت کند. مثالی تاریخی می زنم؛ زمانی که رئیس دولت اصلاحات به پاریس در هوای بسیار بدی که نزدیک بود هواپیما سقوط کند، سفر مط کرد، رئیس جمهور فرانسه ژاک شیراک که خیلی هم از خودش راضی بود تا دم پله‌های کاخ الیزه به استقبال آمد و خبرنگاران فرانسوی به او اعتراض کردند.

او دلیلی که تا دم پله‌ها به استقبال رئیس‌جمهور ایران آمده بود را رایی دانست که مردم به او داده بودند و رضایتی است که جامعه از رئیس جمهورش دارد که تبدیل به چهره بین‌المللی شده است، بنابراین نظرمردم هر کشوری حائز اهمیت است. درواقع سیاست داخلی تاثیر مثبتی درشکل گیری سیاست‌خارجی دارد. بنابراین آنچه یکشنبه در مجلس گذشت و اعتراضاتی که به وزیر امور خارجه شد که درحقیقت نفر اول دیپلماسی هر کشوری است، لطمه‌های جبران ناپذیری به سیاست خارجی و منافع ملی ایران وارد می کند و احتمالا دیگر دکتر ظریف نمی تواند در محافل بین المللی با قرصی و محکمی سخن بگوید، چون تشخیص طرف مذاکره‌اش این است که در کشور خودش به شدت مورد انتقاد قرار گرفته و حتی به خیانت متهم شده، بنابراین نمی تواند آنچنان نقشی در سیاستگذاری های خارجی کشورش داشته باشد.

از طرفی از آنجا که ترامپ نتوانسته در سیاست خارجی امتیازی نه در کره شمالی نه در ونزوئلا و نه در ایران بدست آورد و ایران هم از هر دو کشور دیگر اهمیت ژئوپلتیکی بیشتری دارد به خاطر اینکه در منطقه حساس خاورمیانه قرار دارد، بنابراین به‌زعم خود ایران را به مرحله‌ای رسانده که تحت تاثیر فشار حداکثری در درون هرم قدرت خود با تزلزل روبه رو شده و توانسته نظام سیاسی ایران را دچار دوپارگی کند و دیگر ایران ۲۰ سال پیش نیست چون هم سطح نارضایتی عمومی بالا رفته و هم بین برخی مسئولان اجرای در قوای سه گانه اختلاف وجود دارد. باید مراقب باشیم چراکه بخشی از این اختلافات می تواند به نفع آمریکا تمام شود./آرمان ملی