گفت و گو با ۳ حقوقدان واکاوی؛ دوگانه قانون و فرهنگ در حقوق کودک

منبع: سایت فراز

بحث تعرض و تجاوز دو مساله کاملا جداگانه هستند و زمانی که پای کودکان به میان می آید ماجرا کاملا متفاوت می شود. بسیاری از مردم معتقدند که ایران نیاز به قوانین محکم تری در حوزه تعرض به کودکان دارد و همچون کشورهای غربی در ایران نیز حتی لمس کردن ، صحبت کردن و در آغوش کشیدن کودکان نیز باید جرم تلقی شود. حقوقدانان معتقدند که ایران فرهنگ متفاوتی با کشورهای غربی دارد و بزرگسالان با در آغوش کشیدن محبت خود را به کودکان ابراز می کنند. برخی دیگر بر این باور هستند که قوانین ایران کامل هستند مشکل تابوی تعرض جنسی در ایران است. از سویی دیگر کودکان توانایی تشخیص تعرض های جنسی را ندارند یا شهامت بازگویی آنها را در خود نمی بینند و مشکل اصلی پنهان کاری کودکان است.

متاسفانه در ایران همچنان اطلاع‌رسانی و بحث درباره تجاوز جنسی را در خانواده و در جامعه ایران نوعی تابوی فرهنگی می‌دانند و کودک، یا همان قربانی، نیز تا سال‌ها از ترس، آزار جنسی را افشا نمی‌کند، یا گاهی پدر و مادر و خانواده برای محافظت از کودک و نگرانی از برچسب‌زدن در جامعه سکوت می کنند.

قوانین مشکلی ندارند

«نعمت احمدی»، حقوقدان و وکیل دادگستری به «فراز» گفت:«بحث تعرض حوزه های بسیار مختلفی دارد و یک بحث عام و کلی به شمار می رود. تعرض به معنای کتک زدن، زد و خورد فیزیکی، تجاوز جنسی و انواع بسیار دیگر است.»

او افزود:«به طور کلی در قانون به افراد زیر ۱۸ سال کودک گفته می شود و نحوه رسیدگی به جرایمی که برای این افراد اتفاق افتاده است متفاوت بوده و تفکیک می شود.»

احمدی در رابطه با تفاوت کودکان با افراد بزرگسال تاکید کرد:«کودکان عمدتا افرادی هستند که اگر تعرضی هم به آنها صورت بگیرد از گفتن آن خودداری می کنند. معمولا تعرض توسط محارم رخ می دهد و اگر از بیرون از خانواده فردی اقدام به تعرض جنسی کند آدم ربایی یا همان کودک ربایی محسوب می شود.»

نعمت احمدی در ادامه گفت:« اگر توسط غریبه تعرضی صورت بگیرد فورا منعکس می شود و به کلانتری شکایت می شود اما مشکل اینجاست که ۹۰ درصد از تعرض های جنسی توسط خانواده و اقوام رخ می دهد و کودک قدرت و تشخیص کافی را ندارد تا آن را بیان کند. به طور مثال مشاهده می کنید که پدر یا مادر بچه خود را کتک می زند اما بچه همچنان دامن پدر یا مادر خود را گرفته و می رود چراکه هیچ پناهی به جز پدر و مادر خود ندارد.»احمدی تاکید کرد:«حتی تعرض خفیف به کودکان هم قانون دارد و دادگاه به آن رسیدگی می کند.»

او در مورد تعرض های جنسی که گفته می شود در شمال کشور صورت گرفته و متهم آزاد شده است نیز به «فراز» گفت:«جرم متهم ثابت نشده است و شاکیان نتوانستند ثابت کنند که جرمی رخ داده است با این همه هم مرجع قضایی به آن رسیدگی کرده و هم قوانین مرتبط با آن وجود دارد که در صورت اثبات جرم قوانین مربوطه اجرایی می شوند.»

این حقوقدان در مورد قوانین مربوط به تجاوز و تعرض های خفیف جنسی به کودکان تاکید کرد:«انسان انسان است و قوانین تفکیک جنسیتی ندارند با اینهمه انسان در قانون یا صغیر است یا کبیر. قوانین مربوط به کودکان در رابطه با افراد زیر ۱۸ سال است و قوانین بزرگسالان نیز مربوط به افراد بیشتر از ۱۸ سال.»

نیاز به بازنگری قوانین کودکان

«احمد پنجه پور»، وکیل پایه یک دادگستری به فراز گفت:«قوانین مرتبط وجود دارند اما باید قوانین مرتبط با حمایت از کودکان اصلاح شده و مواردی بر آنها افزوده شوند.»

او افزود:«البته مواردی در لایحه حقوق کودکان اضافه شده است که بسیار مثبت است اما باید نکات دیگری بر آن ها افزوده شوند. برخی تعاریف باید به آن ها اضافه شوند.»پنجه پور در ادامه نیز گفت :«به طور کلی شخصیت کودک با بزرگسال تفاوت دارد و تمامی کشورها در قوانین مرتبط با حمایت از محجورین که قسمتی از آن مربوط به اطفال و کودکان است، قوانین تفکیک شده ای در رابطه با تعرض های خفیف جنسی آورده شده است و حتی گفته شده که باید به سن قانونی برسند تا بتوانند معامله کنند.»او اما در نهایت بر این نکته تاکید داشت که:« در ایران نیاز به قوانین شفاف تر و تفکیک شده تری در حوزه کودکان داریم.»

ماجرا بر سر اختلافات فرهنگی است

«کامبیز نوروزی»، حقوقدان به «فراز» گفت:«این مسائل بسیار کلی هستند. برخی مسائل به اختلافات فرهنگی میان کشورهای مختلف مرتبط می شود. به طور مثال در بسیاری از کشورهای توسه یافته حتی اگر یک معلم کودکی را ببوسد، این اقدام سواستفاده از کودکان محسوب می شود.»او افزود:«این در حالی است که در ایران زمانی که می خواهیم به کودکی محبت خود را ابراز کنیم او را در آغوش گرفته و می بوسیم یا به اصطلاح عامیانه می چلانیم.»نوروزی همچنین با اشاره به موضوع فرهنگ نیز گفت:« در فرهنگ غربی دو مرد نباید با هم روبوسی کنند و این کار به منظور گرفته می شود اما روبوسی زن و مرد ایرادی ندارد، در فرهنگ ایرانی ماجرا کاملا برعکس است.»او با تاکید بر این امر که زمانی که اختلافات قانونی میان دو کشور را بررسی می کنیم باید تفاوت های فرهنگی را در نظر بگیریم نیز گفت :«به طور کلی با توجه به تفاوت های فرهنگی، قوانین متفاوتی نیز در ایران نسبت به کشورهای غربی وجود دارد.»

موضوع حقوق کودک ، اختلافات در محاکم قضایی بر سر تعرض یا تجاوز به کودک و همچنین معطل ماندن «لایحه حمایت از کودک» همچنان اما از بحث های جدی است. مبحثی که به نظر می رسد همیاری همه نهادهای دخیل در ماجرا را در کنار نظرات کارشناسان و حقوقدانان در کنار هم نیاز دارد.