گلوگاه های آزادی در ایران تنگ تر می شوند

بسیاری از مردم در انتظار فرا رسیدن زمان اجرای برجام و اجرایی شدن توافق ایران و غرب بودند و به زبان ساده تر مردم برای برداشته شدن تحریم ها لحظه شماری میکردند. اما برجام یا همان برنامه جامع اقدام مشترک بین ایران و غرب بر آینده آزادی و حقوق شهروندی در ایران چه تاثیری خواهد گذاشت؟

حسن روحانی با با وعده رفع تحریم ها و حل کردن مناقشه هسته ای به سعد آباد راه یافت اما وی وعده های دیگری هم داد مانند رفع حصر سران معترضین انتخابات سال ۸۸ و اشتغال زایی داشت. هر چند مناقشه هسته ای نهایتا با مذاکرات فشرده دو ساله به پایان رسید و تحریم ها هم برداشته شد اما کلید روحانی نتوانست قفل حصر را بگشاید و گشایشی هم دروضعیت اقتصادی حاصل نشد.

تحولات دو سال نیم گذشته نشان میدهد که حاکمیت در ایران تعامل با جهان را آن هم به صورت محدود و گزینشی در دستور کار قرار داده و البته منظور ازحاکمیت دولت نیست بلکه تصمیم گیرنده های دیگری در نظام است که برای دولت تعین تکلیف می کنند.

اما هر مقدار که حاکمیت به جهت گشایش اقتصادی نیازمند تعامل با جامعه بین الملل است علاقمند است که فضا را به سمتی ببرد که کاملا در کنترل باشد و اصلاح طلبان و منتقدین هیچ گونه آزادی عمل نداشته باشند.

اقدامات جمهوری اسلامی برای کنترل بیشتر منتقدین زمانی وارد مرحله جدید شد که آقای خامنه ای نظریه نفوذ را مطرح کرد و هشدار داد که دشمن قصد دارد به مراکز تصمیم ساز و تصمیم گیر کشور نفوذ کند. مانند همشیه دیوار روزنامه نگاران کوتاه تر از بقیه بود و بعد سخنان رهبر جمهوری اسلامی چند روزنامه نگار بازداشت شدند.

رد صلاحیت گسترده منتقدین و اصلاح طلبان هم بخشی از برنامه حاکمیت برای فضای نقد است و از سوی دیگر تشکیل مجلسی اصولگرا و تند رو میتواند دولت میانه رو حسن روحانی را هم کنترل کند.

البته هنگامی که به انتخابات نزدیک می شویم حکومت ایران تلاش میکند جامعه دچار تنش نشود و با صبر بیشتری وقایع را دنبال میکند اما این صبر زمان زیادی ندارد بلکه بلافاصله بعد از انتخابات فضا تغییر میکند و با منتقدین به گونه دیگر برخورد می شود.

از چند ماه گذشته به این سو فرمانده های سپاه از نقش نظامی خود خارج شده اند و تقریبا در تمام زمینه ها ورود پیدا کرده است. چه عرصه دیپلماتیک و چه عرصه سیاست داخلی. سپاه به صورت علنی در سیاست داخلی دخالت کرده و حتی در مقام مدعی  به سحنان روحانی در خصوص شورای نگهبان و چند مورد دیگر واکنش نشان داد و به رئیس جمهور حمله کرد.این اتفاقات هر روز بیشتر و پر رنگ تر میشود و در آینده تنها به ابراز عقیده ختم نخواهد شد.

از سوی دیگر توافق هسته ای و ترس غرب از برهم خوردن این توافق رفتار غرب با ایران را محتاط تر خواهد کرد و احتمالا چشم خود را به روی برخی از رفتار های خمهوری اسلامی خواهند بست و این بدان معنی است که مردم ایران با جمهوری اسلامی تنها گذاشته شده اند.