گورستان “انسانهای بی‌دهان” در کجای ایران است؟

پایگاه خبری / تحلیلی نگام ، گورستان عجیب یئری مقصد گردشگران تاریخی است اما هنوز به بسیاری از فعالان گردشگری کشور اطلاعی از قدمت و ویژگی‌های این گورستان ندارند.

گورستان عجیب “یئری” در شرق مشکین‌شهر در استان اردبیل واقع شده که برخی معتقدند قدمت آن به دوران هخامنشین برمی‌گردد و برخی دیگر معتقدند که عمر بعضی آثار تا هزاره سوم قبل از میلاد، عصر آهن، سفال خاکستری و نخودی و نارنجی هم می‌رسد.

این گورستان دارای ۴۵۰ گور است که ابعاد کوچک‌ترین آن‌ها ۳ متر و بزرگ‌ترین آن‌ها ۸ متر است؛ وجود سنگ قبرهایی با نقش‌های یکنواخت از چهره انسان‌هایی که دهان ندارند بر جنبه‌های رازآلود این گورستان افزوده است، منطقه باستانی شهر یئری در شمال غربی روستای پیرازمیان در ۳۱ کیلومتری شرق مشگین شهر در کنار رود قره سو قرار دارد؛ وسعت این منطقه تاریخی ۴۰۰ هکتار است. اشیای باستانی با ارزشی که از این گورها بیرون آمده در موزه خلخال نگه‌داری می‌شود.

گورهای این محوطه از نوع کلان سنگی و گورکان است و یک غار باستانی و تپه‌ای متعلق به دوران اسلامی در این مکان شناسایی شده است. تخمین زده می‌شود این منطقه از ۶ هزار سال پیش از میلاد مسکونی بوده است و فرهنگ «مگالی تیک» در آن منطقه مشهود است. سنگ‌نگاره‌های این گورستان با استفاده از سنگ‌های محکم، استخوان حیوانات و فلزات سخت شکل گرفته‌است و نقش‌هایی از بز کوهی، انسان در حالت‌های مختلف و چندین نقش نامشخص دیگر قابل مشاهده‌اند. علاوه بر این، نقوش انسانهایی وجود دارد که دهان ندارند و هنوز دلایل این نقوش کشف نشده است.

وجود سنگ قبرهایی با نقش‌های یکنواخت از چهره انسان‌هایی که دهان ندارد، این گورستان را مخوف‌تر کرده است.


زنی تنها در میان آدم های بی دهان یئری


جالب اینکه در کنار آن همه مجسمه آدم های بی دهان مرد شکل، فقط و فقط یک زن ایستاده !


بله مجسمه یک زن ولی نه بدون دهان بلکه بر عکس سایر مجسمه ها، این زن تنها که مجسمه اش در بین آن همه مجسمه مرد قرار دارد دارای دهان است !


این محوطه تاریخی نخستین بار در سال ۱۹۷۸ پ.م مورد توجه هیئت محقق و باستان شناسی چارلز برنی قرار گرفت، چارلز برنی باور داشت که عمر برخی آثار شهر یئری تا هزاره سوم پ.م، و عصر آهن، سفال نارنجی، نخودی و خاکستری میرسد.


میراث فرهنگی استان اردبیل محوطه باستانی شهر یئری و آثار آن را در سال ۱۳۸۱ در فهرست آثار ملی کشور ثبت کرد.