یک کشور، یک استان

پایگاه خبری / تحلیلی نگام – ✍️یدالله کریمی پور

دستکم طی ۱۰۰ سال گذشته ، یعنی از ۱۳۰۰ تا امروز، خوزستان به تنهایی جورکش رژیم های قجر، پهلوی و جمهوری اسلامی در مدیریت کشور بوده و بیشترین بار را برداشته است. می گویید چگونه؟ لطفا بنگرید:

۱ _ ارز آوری
از دوره پهلوی تا کنون، عمدهٔ درآمد کشور از راه صدور نفت- گاز و فرآورده های آن ها از این استان ، کهگیلویه و بویراحمد و بوشهر حاصل شده است؛

۲ _ به همین دلیل خوزستان منطقه استقرار شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب (بزرگترین تولیدکننده نفت ایران) ، شرکت ملی حفاری ایران ، شرکت فولاد خوزستان و شرکت نفت و گاز اروندان و …بوده است؛

۳ _ اهواز مرکز خوزستان، دهه هاست که مرکز صنایع پخش نفت و گاز در خوزستان و همه مناطق نفتخیز در جنوب، باختر و خاور ایران است . استقرار بزرگترین پالایشگاه نفت کشور (آبادان) و صنایع پتروشیمی بندر امام و ماهشهر ، این استان را به قطب صنعتی- پتروشیمی ایران تبدیل کرده است؛

۴ _ خوزستان هم چنین یکی از کانون های اصلی کارخانجات ذوب و فولادسازی و محصولات آهنی و فولادی و لوله‌سازی کشور است. از جملهٔ این مجموعه‌ها می‌توان به لوله‌سازی خوزستان، گروه ملی صنعتی فولاد ایران، شرکت فولاد خوزستان، نورد کاویان و شرکت نورد و لوله اهواز اشاره کرد؛

۵ _ عمده ترین نیروگاه های برقابی کشور در این استان مستقر است. بدین معنی که بیش از ۸۰٪ انرژی برقابی در محدوده خوزستان به دست می آید. در عین حال نیروگاه‌های کلان حرارتی و گازی کشور، مانند: رامین، زرگان، آبادان، خرمشهر و فجر در خوزستان مستقرند

۶ _ تا سال های پیش از انقلاب اسلامی، کشتی‌رانی تجاری در رود کارون تا اهواز وجود داشت و بخشی از بار ترانزیت تجاری از این راه منتقل می‌شد. ولی امروزه روز، کارون‌ عملا از رده رودخانه قابل کشتیرانی خارج شده و به فاضلاب رو تبدیل شده است. هم‌چنین بندرهای آبادان و خرمشهر نقش محوری در تجارت دریایی داشتند. امروز نیز بندر امام یکی از دو بندر اصلی دریایی کشور است؛

۷ _ خوزستان بزرگترین تولید کننده شکر و نیز تولید کننده اصلی کاغذ نیشکری کشور بوده است،

۸ _ خوزستان هم‌چنین با تولید ۱۴میلیون و ۲۰۰ هزار تن فرآورده های کشاورزی اعم از زراعی، باغی، دامی و شیلات، جایگاه نخست را در ایران داراست. از جمله مقام نخست را در تولید گندم، ذرت، نباتات صنعتی و گل مریم دارد. هم چنین بیش از ۵۰٪ تولید و صدور خرما در این استان انجام می شود

۹ _ در عین حال خوزستان، رتبه ششم پرورش جوجه و مرغ گوشتی و رتبه پنجم کشوری در زمینه استانهای دامپروری و جایگاه دوم آبزی‌پروری را در کشور در اختیار دارد؛

۱۰ _ خوزستان پنجمین تولید کننده گوشت قرمز کشور است؛

۱۱ _ نخستین دارنده کشوری گاومیش و فرآورده های آن است.

بی گمان فهرست برتری های اقتصادی خوزستان در کشور را می توان به ۲۵۰ آیتم واقعی برگرداند. در سال ۱۳۷۹ و طی جلد نخست تقسیمات کشوری ایران به تفصیل در باره اهمیت استراتژیک خوزستان پرداخته ام. ولی صد حیف که جمهوری اسلامی از آغاز تکوین در ۱۳۵۷، اهمیت این خطه را درنیافته است؛ سهل است که جایگاه محورهای کشوری، منطقه ای و گاه جهانی آن عقب نشینی کرده است. کوتاه آن که خوزستان به اعتبار داشتن همه منابع کامل توسعه از آب و خاک، نفت و گاز و کانی های فلزی و موقعیت دریایی و بندری و انرژی های تجدید پذیر، “یازدهمین” جلگه جهان است.

ولی حکومت های ایران و دولت های جمهوری اسلامی به هیچ روی نگاه و دیدگاه استراتژیکی نسبت به این خطه، مردمانش و استان های همجوار کلیدی اش نداشته اند. از جمله بنگرید به سیاست رویکرد دولت فرسوده و گمگشته روحانی در ۸ سال اخیر نسبت به استان های کلیدی شمال خلیج فارس.