جنبش تحول‌خواهی در نمازجمعه ؛ مسیر را عوض کنید ، امکان استفاده بهتر از این تریبون برای یکپارچه کردن مردم و جذب حداکثری قشرهای مختلف جامعه وجود دارد

نگام ، سیاسی _ تریبون نماز جمعه می‌تواند میعادگاهی فراجناحی برای جمع کردن همه دوستداران اسلام وایران باشد و مردم بانگ‌های شتافتن به سمت منافع ملی را از آن بشنوند.

به گزارش قانون مبنای نمازجمعه برای استحکام وحدت میان امت اسلامی بوده ولی در این سال‌هایی که گذشت آن‌گونه که باید در این مسیر حرکت نکرده‌است.بزرگان دین و نظام همیشه نگاه ویژه‌ای به این جایگاه داشتند و در همین راستا امام خمینی(س) در بیانات خودشان برای تبیین مقام والای این تریبون فرموده بودند:« نماز جمعه سنگر است و این سنگر ها را پر کنید». این نگاه راهبردی بنیانگذار انقلاب برای این بود که ایشان آگاه به امور زمان خویش بودند و می‌دانستند که باید نمادهای وحدت برای همیشه حفظ شود.

سخنان حاشیه‌دار و تهی شدن میدان

در این سال‌ها شخصیت‌های مختلفی در شهرهای گوناگون ایران اسلامی، پیش از خطبه ها، پشت تریبون نمازجمعه رفتند ولی برخی سخنان آن‌ها برگرفته از سمت‌وسوی سیاسی برآمده از نوع تفکر امامان جمعه بوده است. اقدامی که ضربات جبران ناپذیری به جایگاه نمازجمعه زده و سبب شده است تا جریان‌ها و افرادی که نظام و اسلام را قبول دارند ولی با تفکرات خطبای جمعه موافق نیستند میدان را خالی کنند.روند مذکور سبب خوشحالی بدخواهان و دشمنان نظام شده‌است و تلاشی نیز برای جبران آن از جانب مسئولان امر مشاهده نشد.

بازسازی یک رابطه

این روزها با تغییرات اندک ولی چشمگیری که در کادر مدیریت ائمه جمعه صورت گرفته به نظر اهدافی برای بازسازی رابطه اقشارمختلف با نمازجمعه در دستور کار قرارگرفته است. جابه‌جایی‌هایی مبارک که می‌تواند در ادامه مسیر آن قشری را که این روزها دلخوری‌هایی از امامان جمعه دارند به سمت میعادگاه مسلمین نزدیک کند.

جای خالی بخشی از مردم ومسئولان

غیر از موضوع وحدت، نماز جمعه باید به مکانی برای تبادل نظر و بیان مشکلات همه آحاد مردم تبدیل شود. بیان سخنانی با یک سمت‌وسوی مشخص و به صورت متوالی از تریبون نمازجمعه این جایگاه کاربردی را به یک مراسم هفتگی تبدیل کرده‌است که عده‌ای مشخص با تفکرهای یکسان برای تکلیفی که خود به آن می‌اندیشند به مصلاهای سراسرکشور بیایند و اظهاراتی را گوش کنند که برای آن‌ها خوشایند است و علاقه‌دارند که بشنوند.گذشته از بخشی ازاقشارمختلف مردم که سال‌هاست به نمازجمعه نمی‌آیند ما مسئولان مختلف را نیز در این میعادگاه مشاهده نمی‌کنیم و تنها زمانی که رهبری نظام برای اقامه نظام به مصلا می‌آیند بخش عظیمی از مدیران و مسئولان را می‌توانیم در صفوف نماز مشاهده کنیم. نگاه‌های خاص سیاسی و جناحی که نه فقط توسط مسئولان مربوط بلکه به وسیله جریان‌هایی که در این نماز شرکت می‌کنند نیز باید به نوعی تغییر کند. اگر افرادی که در صفوف نماز کنار یکدیگر می‌نشیند دل‌های‌شان با هم صاف نباشد آیا می‌توان گفت که آن ائتلاف مذهبی به حقیقت پیوسته است؟!

کمبود شخصیت‌ها

موضوع دیگری نیز که باید در این بین به آن اشاره کنیم مساله دعوت از شخصیت‌های فراجناحی وملی برای سخنرانی و حضور در این میعادگاه است. افرادی که می‌توانند به موضوع جناحی بودن تریبون مذکور پایان دهند. همواره شاهد آن هستیم که در خطبه‌های پیش از نماز، افرادی پشت تریبون می‌روند که وابسته به جریان‌های خاص هستند و اظهاراتی را بیان می‌کنند که همه‌گیر نیست و دربرگیری لازم را ندارد. این روزها بعد از انتخاب ابوترابی فرد به عنوان امام جمعه موقت تهران که به عنوان سیاستمداری اعتدالی شناخته می‌شود، برخی از افراد و شخصیت‌های سیاسی می‌گویند که چهره‌هایی مانند حسن‌روحانی و هاشمی‌شاهرودی را باید به نماز جمعه کشاند. افرادی که هم وزن سیاسی لازم را دارند و هم می‌توانند اقشار متفاوتی را به میدان بیاورند. مردم ما مذهبی هستند و بیشتر آن‌ها اگر انتقادی به وضع موجود دارند ولی مقدسات خود را محترم می‌شمارند. برخی از افرادی که بنابه هر دلیلی در جایگاهی مسئولیتی دارند باید بتوانند که مردم بیشتری را به سمت نظام و اسلامی سوق دهند و متوجه‌باشند که برخی اظهارات شاید برای اندک زمانی مسکن باشد ولی در بلند مدت عوارضی دارد که جامعه را دچار دردهای بیشتری می‌کند.

راهکارهای جذب حداکثری

اینکه گفته می شود فردی مانند حسن‌روحانی به عنوان امام یا مدعو به نماز جمعه بیاید نه برای آنکه رییس‌جمهور است و می‌تواند از تریبون نماز به نفع خود استفاده کند بلکه برای جذب افرادی است که با او هم نظر هستند و احتمال دارد به بهانه او نیز که شده پا به میدان بگذارند و در نماز شرکت کنند. انتقادهای فراوانی در این زمینه وجود دارد، اعتراضاتی که حتی از درون جریان‌های مذهبی نیز بیان می‌شود. برای نمونه محمدتقی فاضل میبدی، عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم‌، در یادداشتی برای روزنامه اعتماد نوشته بود که فلسفه نماز جمعه در اسلام این است که مردم به اخلاق و تقوا دعوت شوند و با مسائلی که مربوط به دنیای اسلام است آشنا شده و در جریان مسائل روز قرار گیرند. این مهم بر عهده خطیب نماز‌ جمعه است. در نماز جمعه ممکن است خطیب محترم مردم را به اخلاق و تقوا دعوت کند و حتی مردم را در جریان مسائل روز نیز قرار دهد اما اگر احساس شود موضوعات و خبر‌هایی که از این تریبون مطرح می‌شود، بر خلاف گروهی از مردم است این مهم بر خلاف تقواست. تقوا ایجاب می‌کند در نماز جمعه جانبداری صورت نگیرد و انسان‌ها به یک چشم نگاه شوند. خطیب نماز جمعه مانند قاضی است. قاضی باید عادلانه عمل کند اما ما شاهدیم چه در سخنرانی‌های خطبه، چه پیش از خطبه یک جریان سیاسی صاحب این تریبون است و جریان دیگر محروم شده است. بر این اساس در شهرستان‌ها کسانی که در نماز جمعه شرکت می‌کنند، یک عده معدود و کم‌شماری هستند. نگاهی به صف‌های نماز‌ جمعه نشان می‌دهد که صف‌ها خلوت شده و جوانان نیز به این امر مقدس اهمیت لازم را نمی‌دهند. شاید یکی از علت‌ها همین باشد که در نماز جمعه حقایقی که باید، گفته نشده و مسائل یک‌جانبه مطرح می‌شود. برای ارایه راهکار نخست باید بررسی کرد آیا اراده‌ای برای حل این مشکل وجود دارد یا خیر که متاسفانه ما شاهد اراده‌ای برای حل این مشکل نیستیم. ستاد نماز جمعه می‌داند صف‌های نماز خلوت شده است.

در تهران نزدیک به ١٠ میلیون جمعیت چه کسانی شرکت می‌کنند؟ آیا دانشجویان و نخبگان شرکت می‌کنند؟ بسیاری از مسئولان نیز دیگر علاقه‌ای به شرکت ندارند. چرا رییس‌جمهور که نفر دوم اجرایی کشور است، حتی یک بار هم در نماز جمعه حاضر نشود و صحبت نکند؟ حتی این تریبون به معاون اول ایشان هم نمی‌رسد. بنابر‌این باید اراده‌ای در کار باشد تا بتوان این موضوع را برطرف کرد که چنین اراده‌ای در کار نیست. یا در همین راستا آیت‌ا… محسن غرویان استاد حوزه علمیه قم گفته بود که متاسفانه در بعضی از شهرهای بزرگ که پایگاه معنویت و اخلاق هستند، گاهی حرف‎هایی از تریبون نماز جمعه شنیده می‌شود که جوانان را از نمازجمعه فراری می‌دهد.

بی‌شک این نوع برخورد باعث می‌شود که نسل جوان از دین گریزان شود.غرویان استاد حوزه علمیه قم هرچند موافق سیاسی بودن اظهاراتی است که از تریبون نمازجمعه مطرح می‌شود، اما امامان جمعه را از بیانات جناحی منع می‌کند.

او همچنین با انتقاد از ادبیاتی که از تریبون نمازهای جمعه برخی شهرهای کشور عنوان می‌شود، دو علت را برای عدم استقبال جوانان از نمازهای جمعه طی سالیان اخیر مطرح می‌کند؛ یکی عاری بودن ائمه از علم و دانش روز و دیگری عدم بکارگیری مسائل اخلاقی و ادبیات عرفانی وزین. به گفته وی، جوانان علم و دانش و عقلانیت و نزاکتی را نمی‌بینند و انگیزه‎ای برای حضور در نمازهای جمعه پیدا نمی‎کنند.

مسیر را عوض کنید

در آخر اشاره می‌کنیم که در این بازه‌زمانی اگر جریان یا فردی به واقع دل در گرو اسلام، نظام و ایران دارد باید برای دلسرد کردن دشمنان برنامه داشته باشد و فعالیتی نکند که سبب شادی بدخواهان و دلخوری دوستداران شود.

تریبون نماز جمعه می‌تواند میعادگاهی فراجناحی برای جمع کردن همه دوستداران اسلام وایران باشد و مردم بانگ‌های شتافتن به سمت منافع ملی را از آن بشنوند.