بحران آب محور نشست قوای سه گانه ایران

سارا آکالین

“بحران آب” یکی از محورهای آخرین نشست قوای سه گانه ایران در روز گذشته بود و نحوه مواجهه با این بحران مورد بررسی قرار گرفت. موضوعی که در روزها و ماههای اخیر به کرات به علل و ابعاد آن در رسانه های ایران پرداخته شد. در بعد بین المللی آن به تازگی رضا اردکانیان، وزیر نیرو از پیگیری وضعیت رود هیرمند از سوی وزارت خارجه و ارسال یادداشت اعتراضی محمد جواد ظریف به مقامات افغانستان خبر داده و گفت ورودی آب از هیرمند از ۱۵۰ میلیون به سه میلیون متر مکعب کاهش یافته است.

این در حالی است که کشاورزان در خوراسگان و اصفهان و برخی شهرهای دیگر تجمعات اعتراضی برگزار کرده و این موضوع به چالشی امنیتی برای ایران تبدیل شده است. به گونه ای که محمد جواد جمالی نوبندگانی، عضو هیأت رئیسه کمیسیون امنیت ملی مجلس صراحتا عنوان کرد که “مسئله تامین آب به بحران امنیتی در کشور تبدیل شده است”.

به موازات تجمعات اعتراضی تشکل‌های محیط زیست استان خوزستان خطاب به حسن روحانی، رئیس جمهور در اعتراض به انتقال آب بیانیه صادر کردند که در آن گفته شد “متاسفانه در شرایطی که شاهد زوال رو به رشد تالاب‌های خوزستان و تشدید پدیده ریزگردها می‌باشیم آورد رودخانه‌ها و ذخایر آب‌های جلگه خوزستان به دلیل کاهش شدید بارش‌ها بر سرچشمه‌های رودخانه‌ها به کمترین میزان خود در سال‌های اخیر رسیده است اما در کمال تعجب شاهد اجرای طرح های متعدد و ویرانگر سدسازی و انتقال آب بر سرشاخه‌های کارون هستیم و این رویه و رویکرد نادرست غیرعلمی و غیرقانونی بر منابع آب کشور بیش از پیش حیات زیست‌مندان و مردمان خوزستان و چهار محال بختیاری را با تهدید جدی مواجه ساخته است”.

موضوع در حالی شکل حاد به خود می گیرد که بنا به اعلام کامبیز بازرگان، رئیس موسسه تحقیقات آب و خاک ایران ” از مجموع ۸ میلیون هکتار اراضی کشاورزی تنها یک میلیون هکتار آن قابل کشت است و بقیه به دلیل تغییر کاربری، فقر منابع آلی و شور شدن محدودیت دارد”.

کارشناسان محیط زیست نیز بر این باورند که ایران با یک بحران جدی و فاجعه آمیز در بخش آب مواجه است و یک تنش بالقوه در این زمینه در داخل کشور میان استان ها و کشورهای همسایه وجود دارد که در آینده نیز این تنش ها تداوم خواهد یافت.

کارشناسان بر این باورند که امروزه در ایران کشاورزی یک اقتصاد ورشکسته است و با تداوم بحران کم آبی فرصت های معیشت و سکونت محدودتر خواهد شد و در نهایت می توان به اظهارات علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس اشاره کرد که گفت که ” بحران آب عملا وارد مقوله امنیتی شده است و ما ناگزیر شدیم در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی کمیته امنیت آب را تشکیل دهیم”.