قدرِ قدر در میعاد حضور / داوود سلیمانی

 

“گر شب ها همه قدر بودی. شب قدر بی قدر بودی .”

( سعدی .گلستان. گفتار ۳۷.)

در این باره که لیله ی قدر چیست و چه تفاوتی با شب های دیگر دارد سخن هایی گفته شده است

شب قدر در ظاهر همچون شب های دیگر است و اگر فرمود: “خیر من الف شهر ” بدلیل شرایطی است که در روح و جان آدمی پدید می آید.

من به این نتیجه رسیده ام که خیلی ها ، شبهای قدر ی دارند و برخی نیز اصلا شب قدر ندارند.

البته شب قدری که “خیر من الف شهر” است ریشه در روزها و شب های قبل از آن موعد دارد.

بگذارید کمی واضح تر بگویم:

خداوند شب قدر را یک شب خاص قرار داده در ماه رمضان که ماه نزول قرآن است که یک شب خاص است . ” شهر رمضان الذی انزل فیه القران..” (۱۸۵) این آیه را اگر در کنار این آیه قرار دهیم که می فرماید: ” انا انزلناه فی لیله مبارکه انا کنا منذرین”

(دخان؛۳) ، معلوم می شود که قرآن که در ماه رمضان نازل شده در یک شبی نازل شده که آن شب پر برکت و به تعبیر قرآن شب مبارکی است. این شب مبارک همان لیله ی قدر است . زیرا قرآن کریم در آیه ی دیگری اشاره دارد که ما این کتاب را در شب قدر نازل کردیم. ” انا انزلناه فی لیله القدر” ( قدر؛۱) از مجموع این سه آیه نتیجه می گیریم ماه رمضان ماه نزول قران در شبی مبارک ، یعنی شب قدر است . اما شب قدر کدام است.

بنظر میرسد ماهیتا تفاوتی بین لیالی رمضان وجود نداشته باشد پس لاجرم شب قدر  یک نماد و نشانه و سمبل است .

خود این شب از آن جهت مهم است که خداوند آن را شب میعاد و وعده گاه انسان ها برای محاسبه و قدر شناسی و قدر سنجی و از سویی قدر گذاری قرار داده. اما قدر ها و ارزش ها و تقدیرها در امشب تعیینی دو سویه دارد. سویی خدا و سویی بنده.

شب قدر از یکسو مرحله ی رشد و رسیدگی صاحب قدر است و از سویی میعاد ملاقات با خدا.

گفته شد شب قدر ریشه در روزها و شب های قبل از قدر دارد.

کسی شب قدر را درک می کند که شب های قبل را درک کرده باشد و اماده ی این میعاد باشد. بی مقدمه قدری حاصل نمی شود. قابلیت لازم است. مرحوم شریعتی می گفت هر کسی شب قدری دارد.

” عمر، تاریخ هر انسانی است و در این تاریخ کوتاه فردی، که ماهها همه تکراری و سرد و بی معنی می گذرد، گاه شب قدری هست و در آن، از همه افقهای وجودی آدمی، فرشته میبارد، و آن روح، روح القدس، جبرئیل پیام آور خدایی برتو نازل میشود و آنگاه بعثتی،رسالتی، و برای ابلاغ، از انزوای زندگی و اعتکاف تفکر و عبادت وخلوت فراغت و بلندی کوه فردیت خویش به سراغ خلق فرودآمدنی و آنگاه، در گیری و پیکار و رنج و تلاش و هجرت و جهاد و ایثار خویش به پیام که پس از خاتمیت، پیامبری نیست، اما هر آگاهی وارث پیامبران است!

آن «روح» اکنون فرود آمده است، در شب قدر بسر میبریم. سالهای سالهای شب قدر است، در این شبی که جهان، ما را در کام خود فرو برده است و آسمان ما را سیاه کرده است، باران غیبی باریدن گرفته است، گوش بدهید، زمزمه نرم و خوش آهنگ آن را میشنوید، حتی صدای روییدن گیاهان را درشب این کویر میتوان شنید سلام بر این شب، شب قدر شبی که از هزار ماه، از هزار سال و هزار قرن برتر است، سلام، سلام، سلام،… تا آن لحظه که خورشید قلب این

سنگستان را بناگاه بشکافد، گل سرخ فلق برلبهای فسرده این افق بشکفد و نهر آفتاب بر زمین تیره ما … و بر ضمیر تباه ما نیز جاری گردد. تا صبح بر این شب سلام.”

(شب قدر آبان ماه ۱۳۵۱ پیروان علی و رنجهایشان)

اما من می گویم این درست است ، اما شب قدر هر انسان آنگاه ارزشش برتر از هزار ماه خواهد شد که در میعاد آن اتفاق بیفتد. هرکسی شب قدری دارد درطول زندگی انسان گاه حالش خوب است ، حالتی روحانی و روحی ارام و سبک دارد . گاه گویی خدا را با تمام وجود حس میکند، حس خوش حضور و سبکی و فارغ از دنیا . هرچه هست مشاهده ی مهر و احساس دست های لطیف خداست . چشم ها بارانی، سبکی دل، ارامش خاطر ، تجدید عهد و پاک شدن. شب قدری اینچنین برای انسان ها رخ می دهد البته بسته به اینکه چه میزان انسان خود را اماده ی این حضور می کند، قدرش متفاوت است. بنابراین لذت شب های قدر نسبت به همگان یکسان نیست. هر کس به اندازه ی حضور و احساسش به این نشئه دست می یابد‌.

اما بالاتر از این، آن ست که این حالت در ایامی که مقرر است اتفاق بیفتد. بنابراین باید اماده شد، شاید سر اینکه شب قدر در یکی از سه چهار شب نزدیک به دهه ی سوم و بعد آن در ماه مبارک رمضان است، به همین دلیل باشد. اماده شدن و اماده سازی خود در شب های گذشته و تمرین برای حضور در لیالی قدر‌.

این امر پربرکت تر از شب های قدری است که هرکسی می تواتد داشته باشد. شب قدر موعود، پر از نعمت و برکت است که از حضور حاصل می شود شاید سر انکه گفته اند پربرکت ترین شب سال، شب قدر است به همین دلیل باشد چون شب نزول قرآن یعنی بالاترین و بزرگترین نعمت و برکت بر قلب رسول الله و هدیه ای برای هدایت مردم است . “انا انزلناه فی لیله مبارکه انا کنا منذرین”. ناظر به همین برکت است . شب قدر در ماه رمضان و در لیله ی مبارکه ای است که نزول قرآن در ان شب اتفاق افتاده است.چند مناسبت با هم . رمضان ، نزول قرآن ، قدر و شب موعود برای حضور و تجدید عهد و ملاقات با خدا.

یعنی شب مبارک قدر.

از این رو گفته شده ارزشش بیش از هزار ماه است.

اتفاق جالبیست تقارن این شب با شهادت و حضور مولا علی بن ابیطالب در پیشگاه‌حق جل و اعلی. در اوج حضور. علی ملاقاتش در این شب با خدا ملاقاتی تام است. هم حضور و دیدن و مشاهده ی با چشم دل و تشرف به مقام لیله القدری و هم شهادت خونین که حضوری ابدی است و آن هم در اوج حضور معنوی ان، یعنی نماز. این ها همه عالیترین جلوه و یا صورت حضور را رقم میزند. شاید از این روست که پس از ضربه به فرقشان فرمودند: “فزت و رب الکعبه” . به خدای کعبه که پیروز و رستگار شدم. مرحوم مطهری این فوز را در قالب تمثیل زیبایی از قول امیرالمومنین ع چنین بیان می کند ؛

“مثل من مثل کسی است که شب تاریک در جستجوی آب در صحرایی می‌گردم، ناگاه چاه آبی یا سرچشمه‌ای پیدا می‌کند، مثل من مثل جوینده‌ای است که به مطلوب خود نائل گشته است.”

(مطهری، مرتضی، قیام انقلاب مهدی(عج) ص ۱۱۶ تا ۱۱۸٫)

One thought on “قدرِ قدر در میعاد حضور / داوود سلیمانی

دیدگاه شما

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.