ایران و سیاست خارجی

یدالله اسلامی

سیاست عدمی ؛ موازنه منفی ؛ نه شرقی نه غربی که از زمان قاجار تا بر آمدن جمهوری اسلامی مبنای سیاست خارجی ایران بود
برپایه موقعیت جغرافیایی – سیاسی ایران تدوین شده سیاستی راهبردی وخردمندانه بود
واقع شدن درچهارراه بین المللی و داشتن منابع غنی نفت و گاز و سایر کانی ها
تدوین سیاستی درست بر پایه منافع ملی و در راستای توسعه و پیشرفت کشور
پرهیز از درگیرشدن در منازعات را به موضوعی با اهمیت تبدیل کرده
وخلاف این سیاست راه را بر توسعه بسته و مشکلات بسیاری به بار خواهد آورد .
البته همین موقعیت جغرافیایی فرصت های بی شمار منطقه ای و بین المللی برای کشور به دنبال دارد
که لازم است با سیاست درست ازآن ها بهره برداری کرد
با پایان جنگ سرد و تغییر بلوک قدرت تکیه بر سیاست بهره گیری از فرصت های تازه
سیاستی است پایه ای که بایستی به دقت مورد بررسی و ارزیابی و تدوین شود
نگاه یک جانبه به شرق و تکیه بر مناسبات دو طرفه با روسیه
به روشنی فاصله گرفتن از سیاست موازنه منفی و نه شرقی و نه غربی است
و ایران به عنوان جزیی از بازی های سیاسی شرق و غرب
و این روزها چین و روسیه از یکسو
و آمریکا از سوی دیگر
تامین کننده منافع ملی ایران نیست .
بلکه به عنوان بخشی از منافع بلوک شرق درمناسبات جهانی مورد بهره برداری قرار می گیرد
اگر قرار براین است که سهم روسیه در روابط ایران چنین گسترده شود
به ناگزیر بایستی برنامه ای برای توازن در سیاست خارجی نیز تدوین شود .
اینکه دست روسیه را در معادلات ومعاملات منطقه ای و داخلی باز گذاشته و توان آمریکا دست کم گرفته شود و راهی برای حل مشکل جستجو نشود
ویا در انتظار گذر زمان برای حل مشکل نشسته شود ، سیاست درستی نیست .
در دنیایی که دوست و دشمن دائمی وجود ندارد وهمه کشورها بر پایه منافع خود اقدام می کنند و رفتار آمریکای ترامپ با هم پیمانان اروپایی و منطقه ای گواهی روشن بر چنین سیاست راهبردی است
دل بستن به روسیه سیاست امید بخشی نیست .
دلایل آن بسیار است و در شرایط تحریم اقتصادی ، روسیه و چین و اروپا نمی توانند در نقش منجی برای ایران ظاهر شوند
واین را به روش های گوناگون بارها بیان کرده اند
آنچه در رابطه بین اسرائیل و روسیه می گذرد و نشانه های آن درسوریه دیده می شود بسیار گویاتر از آن است که بتوان پنهان کرد
درمورد سیاست های نفتی واوپک وهم چنین برجام و پس از آن هم ، نمونه های بسیاری دیده شده است ولی برخی به دلایل شرایطی که درآن هستیم سعی می کنند این همه پیمان شکنی روس ها را نادیده گرفته و با امید واهی به روسیه ای که خود اسیر تحریم های آمریکاست و با آمریکا دست به معامله خواهد زد دل بسته باقی بمانند
اینکه ولایتی بگوید در صورت خواست دولت های عراق و سوریه از این کشورها خارج می شویم بیانی درست وسیاست مناسبی است
روشن است که این موضوع در گفتگوهای ترامپ و پوتین و به عنوان هدیه پوتین به ترامپ به سود مناسبات روسیه و آمریکا به مصرف خواهد رسید
و سهم ایران چندان نخواهد بود
ولی اگر همین موضوع در گفتگو با آمریکا و به عنوان پیش زمینه ای برای کاستن از مشکلات ایران و آمریکا و کم شدن فشارها بر اقتصاد ایران به میان می آمد و به عنوان بخشی از موضوع گفتگو قرار می گرفت بسیار سودبخش تر و مفید تر و راهگشاتر وکم هزینه تر بود
خبرهای دیروز عراق و نجف و برخی شهرهای دیگر نیز نشانه هایی است که بایستی با هوشمندی و خردمندی مورد بررسی قرار گیرد .
استفاده درست از زمان و تصمیم درست در زمانه ای که فرصت هست از بایدهایی است که بسیار به آن پرداخته و کمتر به آن توجه می شود

نگام ؛ ناگفته های ایران ما