داستان حمله به پایگاه «الخبر» عربستان و نقش ایران در این حمله

 

نگام ؛ بین الملل _ در نگاه اول شاید فکر کنید برای کشوری با ۸۵۰ پایگاه و ۲۴۰ هزار ارتشی مستقر در خارج کشور، یک پایگاه و ۲۰ یا ۳۰ نظامی کمتر و بیشتر فرق چندانی نمی کند. مسئله اما به این سادگی ها نیست.

 

 

  میثم بازیاری

 

اول اینکه داریم درباره «پایگاه نظامی» حرف می زنیم که انگار جان سیاستمداران و دولتمردان آمریکایی به بود و نبود آن ها بسته است. دوم اینکه این پایگاه نظامی در خاورمیانه و عربستانی واقع شده که متحد گوش به فرمان و قدیمی کاخ سفید است و برای حفظ منافع سردمداران ایالات متحده حاضر است اگر پایش بیفتد، بخش وسیعی از شبه جزیره اش را به پایگاه نظامی تبدیل کند؛ بنابراین نه آمریکایی ها و نه سعودی ها نمی توانند از کنار ماجرای انفجار پایگاه نظامی شان در «ظهران» به آسانی بگذرند. مثل ما که از کنار این حادثه، بی تفاوت نگذشته ایم و در سالگرد بیست و دو سالگی اش آن را سوژه مطلب امروزمان کرده ایم.

ظهران یا الخُبر؟ 
هرچند خیلی ها از جمله خودمان، از آن با عنوان «انفجار ظهران» یاد می کنیم، اما واقعیت این است که ساختمان یا برجی که نیروهای نظامی آمریکا در آن به سر می بردند در شهر «الخُبَر» واقع شده بود. «ظهران و الخُبر» اگرچه دو شهر محسوب می شوند، اما در حقیقت بخشی از یک منطقه شهری یعنی «دمام» هستند که از جمله بزرگ ترین مناطق شهری عربستان است. شهرت «ظهران» هم بیشتر به دلیل وجود پایگاه های نظامی نیروی هوایی و همچنین تمرکز شرکت های نفتی و… در آن است. «ظهران» را می شود تافته جدا بافته در میان شهرهای عربستان دانست چون مساحت ۱۰۰ کیلومتر مربعی آن فقط برای اقامت و زندگی مهندسان، کارشناسان و کارگران آمریکایی و غربی شاغل در صنعت نفت ساخته شده و جز افراد خاص، دیگر اتباع سعودی حق ورود به آن را ندارند. روی نقشه هم اگر نگاه کنید، ظهران و الخبر به هم چسبیده و فاصله چندانی ندارند. ۴ تیرماه سال ۱۳۷۵، برج مسکونی واقع در پایگاه نظامی شهر «الخبر» طبق معمول پُر بود از نظامیان آمریکایی که لابد شیفت کاری شان نبود و در حال استراحت بودند.

۹ و ۵۷ دقیقه
«اریک کاستر» که در حال حاضر دندانپزشک ارتش آمریکاست و در سال ۱۳۷۵ در پایگاه هوایی «ظهران» خدمت می کرده و از انفجار جان به در برده به «بی بی سی» می گوید: «قرار نبود آن شب آنجا باشم… موتور هواپیمایی که قرار بود ما را برای مأموریتی ببرد مشکل پیدا کرد تا مجبور شویم شب را در برج مسکونی بمانیم… توی اتاقم در طبقه پنجم، روی صندلی نشسته بودم و پاهایم را گذاشته بودم روی میز… داشتم با تلفن حرف می زدم… چشمم به ساعت بود که ۹ و ۵۷ دقیقه شب را نشان می داد…ناگهان صدایی عجیب… احساس کردم هوای اطرافم به بیرون مکیده می شود…نور…گرما… و بعد تاریکی و گرد و خاک… خوب یادم می آید که به طرف سقف پرتاب شدم…جوری که قفسه سینه ام به سقف خورد… وقتی روی زمین افتادم متوجه شدم شیشه ها به پشتم فرو رفته اند…بازویم را هم شیشه بزرگی شکافته بود… فقط توانستم فریاد بزنم…».

خبرهای اولیه
خبرهای اولیه تعداد کشته ها را بالای ۲۰ نفر و زخمی ها را بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر اعلام کردند. روزنامه های خودمان، صبح روز بعد نوشتند: «به دنبال انفجار وحشتناکی که در مجتمع مسکونی افسران، درجه داران و کارکنان نیروی هوایی آمریکا در پایگاه هوایی «ملک عبدالعزیز» واقع در شهر «خوبار» (نزدیک ظهران) روی داد، یک سخنگوی وزارت دفاع آمریکا اعلام داشت ۲۳ آمریکایی در این حادثه کشته و ۱۰۵ نفر دیگر مجروح شده اند که حال تعدادی از آن ها وخیم است. مواد منفجره در یک کامیون بزرگ جاسازی شده و شدت انفجار به حدی بود که حفره ای به طول ۲۵ متر و عمق ۱۱ متر در محل ایجاد کرده است…». آمار بعدی ۱۹ کشته و ۴۰۰ زخمی را تأیید کرد. آمریکایی ها اول از همه انگشت اتهام را به طرف ایران گرفتند. مقام های سعودی اما در آن زمان چندان اصراری به مقصر جلوه دادن ایرانی ها نداشتند و از نقش عوامل داخلی در این ماجرا می گفتند.

ایران هراسی
رسانه های غربی اما بر اساس ادعای کاخ سفید ماجرا را دنبال می کردند. «اف بی آی» بیش از همه اصرار داشت رد ایرانی ها را در این ماجرا زده که با همکاری «حزب الله» موفق شده اند نه یک کامیون، بلکه تانکر سوخت بزرگی را پر از مواد منفجره کرده، وارد پایگاه نظامی شوند و تانکر را منفجر کنند. در اسناد محرمانه مربوط به دولت «بیل کلینتون» که سال ۲۰۱۰ منتشر شد، پیامی کتبی مربوط به سه سال پس از انفجار دیده می شود که رئیس جمهور آمریکا برای رئیس دولت اصلاحات در ایران فرستاده و مدعی یافتن مدارکی از دست داشتن ایرانی ها در انفجار ظهران شده است. این در حالی است که هنوز سعودی ها حاضر نشده بودند این واقعه را به گردن ایران بیندازند و کماکان فقط از دست داشتن شیعیان کشورشان در این ماجرا حرف می زدند. بعدها خبرگزاری «ای پی اس» مجموعه گزارش هایی را منتشر کرد که نشان می داد پای «القاعده» و «بن لادن» در میان است. در این گزارش ها آمده بود که سعودی ها در سال ۱۹۹۶ با هزار جور کلک و حیله موفق به فریب آمریکایی ها شده تا آن ها جلوی فاش شدن نقش القاعده و بن لادن در این انفجار را بگیرند. البته این گزارش ها کمی دیر منتشر شد؛ چون دادگاهی در آمریکا به استناد ادعای «اف بی آی» مبنی بر نقش ایران در این انفجار حکم بلوکه کردن دارایی خارجی بانک ملی ایران را برای پرداخت ۲۵۴ میلیون دلار غرامت صادر کرده بود!

روزنامه عرب‌زبان «الشرق‌الاوسط» روز چهارشنبه چهارم شهریور  ۱۳۹۴از دستگیری مغز متفکر انفجار در پایگاه «الخبر» عربستان سعودی پس از ۲۰ سال خبر داد.

الشرق‌الاوسط که نزدیک به عربستان سعودی است گزارش داده که احمد ابراهیم المغسیل، رهبر حزب‌الله حجاز، به اتهام کشتن ۱۹ آمریکایی و زخمی شدن ۵۰۰ نفر دیگر در انفجار ساختمان هشت طبقه الخبر در ظهران تحت تعقیب قرار داشت. این انفجار در ژوئن سال ۱۹۹۶ به وقوع پیوست.

مجموعه الخبر محل اقامت نیروهای آمریکایی، بریتانیایی، فرانسوی و عربستانی بود که در نزدیکی پایگاه نظامی ملک عبدالعزیز قرار دارد.

گزارش این روزنامه حاکی است که المغسیل در بیروت، پایتخت لبنان، بازداشت و به عربستان منتقل شده است.

حالا و با گذشت سه سال از دستگیری «الغسیل» هیچ کس از سرنوشت او و اینکه سعودی‌ها چگونه او را سر به نیست کردند تا رازی بر ملا نشود، خبری ندارد!

به گزارش خبرگزاری رویترز، مقام‌های عربستانی حاضر به اظهار نظر درباره این خبر نشده‌اند.

عربستان و ایالات متحده آمریکا پس از انفجار در پایگاه آمریکایی یاد شده انگشت اتهام را به سوی ایران نشانه رفتند ولی مقام‌های تهران هرگونه دست داشتن در این انفجار را رد کردند.

یک دادگاه فدرال آمریکا در سال ۲۰۰۶ ایران را به اتهام آنچه که دست داشتن در این انفجار خواند، به پرداخت ۲۵۴ میلیون دلار به خانواده‌های ۱۷ قربانی این انفجار محکوم کرد.

در کیفرخواست ۲۰۹ صفحه‌ای این دادگاه آمریکایی اشاره شده بود که کامیون بمبگذاری شده مورد استفاده در انفجار الخبر، در یک پایگاه نظامی در دره بقاع که تحت کنترل حزب‌الله لبنان و سپاه پاسداران است، تجهیز شده بود و این حمله با مجوز آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، صورت گرفته است.

 

اما در یک حکم تازه دادگاهی در آمریکا ایران را به پرداخت ۱۰۴.۷ میلیون دلار به عنوان غرامت حادثه بمب گذاری درپایگاه نظامی آمریکا در عربستان محکوم کرد.

به گزارش سرویس ترجمه شفقنا به نقل از رویترز، قاضی دادگاه فدرال در واشنگتن طی حکمی ایران را پرداخت ۱۰۴.۷ میلیون دلار به قربانیان حمله سال ۱۹۹۶ به پایگاه نظامیان آمریکایی در ظهران عربستان محکوم کرد. بر این اساس، این مبلغ غرامت باید از سرمایه های ایران به خانواده این قربانیان پرداخت شود.

 

همچنین القدس العربی در این باره نوشت: این قاضی آمریکایی با ادعای اینکه ایران در حمله با یک کامیون حامل بمب گذاری شده در ظهران عربستان در سال ۱۹۹۶ میلادی دست داشته است، نسبت به پرداخت غرامت ۱۰۴.۷ میلیون دلاری از سوی ایران حکم صادر کرد.

«پرل هاول» قاضی آمریکایی مدعی شد که ایران در این حمله  که منجر به کشته شدن ۱۹ سرباز آمریکایی روبروی مجتمع «ابراج الخبر» در ظهران شد، دست داشته و از ادعاهای مرتبط با این موضوع دفاع نکرده است.

هاول گفته است هنگامی که انفجار رخ داده، ۱۵ سرباز در این مجتمع بوده اند که می توانند به دلیل ضربه عاطفی عمدی ناشی از این حمله، خسارت دریافت کنند.

وی همچنین گفته است که ۲۴ نفر از نزدیکان آنها نیز می توانند براثر درد روانی ناشی از این حمله، غرامت دریافت کنند.

 

✍️ دیدگاه شما 🙏