اروپا و مهاجرت و سیاست ها و چالش ها

نگام ،حقوق بشر _پایگاه اینترنتی نشنال اینترست یادداشتی به قلم آر. تی. هاوارد، با عنوان «مهاجرت عامل موج بعدی جنگ های جهانی» منتشر کرده است که در ادامه می خوانیم:

 

میثم بازیاری

مهاجرت های گسترده، در مقیاس بزرگ و مداومی که اکنون کشورهای اروپایی تجربه می کنند، نه تنها درون کشورها تنش ایجاد می کند، بلکه بین آنها نیز می تواند باعث بروز درگیری شود. این تنش ها گاهی می تواند یک درگیری نظامی را به همراه داشته باشد؛ عصر جدید «جنگ های مهاجرتی» آغاز شده است.

نه تنها جنگ همچنان عاملی برای مهاجرت های انبوه است، بلکه خود مهاجرت های انبوه می تواند عاملی برای جنگ باشد

در طول قرن ها، جنگ یک عامل مهم و اغلب اصلی ترین نیروی ایجاد کننده مهاجرت های گسترده بود. درطول جنگ جهانی دوم، شمار بسیار زیادی از شهروندان اروپایی مجبور شدند که برای فرار از جنگ خانمان سوز به جاهای دیگر مهاجرت کنند. جنگ سوریه هم حدود پنج میلیون و سیصد هزار نفر را مجبور به مهاجرت کرد؛ در حالی که شمار بسیار زیادی هم در داخل این کشور آواره شدند. هرچند امروزه، نه تنها جنگ همچنان عاملی برای مهاجرت های انبوه است، بلکه خود مهاجرت های انبوه می تواند عاملی برای جنگ باشد.

دلیل این مساله، مقیاس بسیار بزرگ بحران کنونی مهاجرت است. کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهجویان تخمین زده است که حدود ۶۵ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر آواره در سراسر جهان وجود دارد. اغلب این تعداد در داخل کشورهای خود آواره شده اند، اما ۲۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر از آنها، پناهجویانی هستند که کشور خود را به امید یافتن زندگی بهتر ترک کرده اند. شمار بسیار زیادی از مردم به ویژه از سوریه، از کشور خود آواره شده اند تا زندگی جدیدی در غرب آغاز کنند و برای رسیدن به این هدف، با گذر از مسیری پر خطر از میان دریای مدیترانه و یا گذراز کشورهایی چون ترکیه و یونان، جان خود را به خطر می اندازند. تنها در ۷ ماه نخست سال ۲۰۱۷، تعداد ۱۱۵هزار و ۱۰۹ مهاجر موفق شدند از مدیترانه عبور کرده و خود را به خاک اروپا برسانند.

شمار کلی درخواست پناهندگی از کشورهای غرب اروپا در سال ۲۰۱۵-۲۰۱۴ از عدد ۶۰۰ هزار نفر به یکباره با رشدی بیش از ۱۰۰ درصدی به عدد یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر رسید که در سال ۲۰۱۶ نیز با اندکی کاهش ادامه داشت و به یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر رسید. این درحالی است که بسیاری از پناهجویان که شمار دقیق آنها هم مشخص نیست، به صورت قاچاقی و بدون درخواست رسمی پناهندگی خود را به غرب اتحادیه اروپا می رسانند.

در کنار غرب اروپا، دیگر مناطق دنیا هم ازاین مهاجرت ها متاثر هستند: به طور مثال از اوت ۲۰۱۷، حدود ۵۰۰ هزار روهینگیایی برای فرار از خشونت و آزار و اذیت، میانمار را به سوی کشورهای همسایه نسبتا امن همچون بنگلادش، تایلند، اندونزی و مالزی ترک کردند.  بالاتر از همه جا، در منطقه صحرای آفریقا، میلیون ها نفر به خاطر فقر، از منطقه ساحل آفریقا به کشورهای نسبتا برخوردار غرب آفریقا می گریزند. به طور مثال، تقریبا یک پنجم جمعیت ساحل عاج، مردمی هستند که در کشورهای دیگر به دنیا آمده اند.

کوفی عنان: تسلیحات کوچک و سلاح های سبک به دلیل کشتار زیاد همانند سلاح های کشتار جمعی هستند

گستردگی بحران مهاجرت درجهان امروز، صرفا به معنی افزایش شمار جنگ ها و درگیری ها نیست؛ هر چند که می توان گفت به دلیل ازدیاد تسلیحات سبک در دهه های اخیر، این می تواند یکی از دلایل باشد: “کوفی عنان”، دبیر کل وقت سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۰ اعلام کرد که مرگ و میر و خونریزی های ناشی از تسلیحات کوچک و سلاح های سبک به معنی آن است که «می توان آنها را سلاح های کشتار جمعی توصیف کرد.» اما مهم تر از آن افزایش مهاجرت به دلیل مسائل اقتصادی است و شمار کسانی که به دلیل فرار از فقر آواره می شوند رو به افزایش است.

دلایل افزایش مهاجرت

دلایل این مساله می تواند متعدد باشد؛ برخی افزایش بی رویه جمعیت را سرزنش می کنند و یا می گویند که به خاطر تاثیر مخرب گرم شدن زمین بر کاهش منابع غذایی است؛ اما یکی از عوامل محرک این مساله، افزایش آگاهی بسیاری از پناهجویان است. به خاطر پخش تصاویر بر روی تلویزیون های ماهواره ای، تلفن های همراه و اینترنت، آنها با خبر می شوند که اسباب راحتی و آسایش نسبی در کشورهای توسعه یافته تا چه میزان با زندگی آنها فاصله دارد. به همین خاطر است که برخی از کشورهای نسبتا ثروتمند آفریقایی همچون سنگال هم با موج مهاجرت روبرو هستند.

دلیل دیگر، افزایش باندهای تبهکاری است که برای به دست آوردن پول، مقدمات سفر این مهاجران را فراهم می کنند. بسیاری از این باندهای تبهکار در دو مرکز متمرکز شده اند، تایلند، که نقطه انتقال برای پناهجویان روهینگیایی است و لیبی برای مهاجران آفریقایی.

پیامدهای مهاجرت

این حجم بزرگ حرکت مردم، جدای از دلایل آن، عواقب خاص خود را دارد. چون بسیاری از پناهجویان به سواحل و مرزهای اروپا به ویژه غرب اروپا رسیده اند و چون توجه رسانه ای زیادی بر روی این پدیده معطوف شده، این ایده در ذهن بسیاری از مردم شکل گرفته که این امکان وجود دارد و می توان زندگی تازه ای در کشوری دور اما توسعه یافته و ثروتمند شروع کرد؛ بدون آنکه به عبور پر خطر از مدیترانه یا سرزمین های آسیای میانه و بالکان بیاندیشند. این تفکر در سال ۲۰۱۵ و با تصمیم دولت آلمان در بازکردن مرزهایش به روی حدود یک میلیون پناهجو، تشدید هم شد. به بیان دیگر، بسیاری از میلیون ها نفری که در سال های گذشته با خطرات بسیار به قطار اروپا سوار شدند، بیشتر از اینکه به آنچه به فرار مجبورشان کرده نگاه کنند، به آنچه که دیگران انجام داده بودند، نگاه می کردند. به رغم تمام تمهیداتی که دولت های غربی برای متوقف کردن مهاجرت آنها انجام داده اند، دلیلی برای این پناهجویان وجود ندارد که به تلاش خود ادامه ندهند.

ظهور پدیده مهاجرت انبوه و مداوم، پدیده تازه ای که نیازمند تغییر سریع راهبرد کشورهای غربی در قبال آن است

چنین موج بزرگی از ورود پناهجویان یا حتی صرفا خطر آن، کشورهای غربی را تحریک خواهد کرد تا در کشورهای مبداء، چه آنهایی که محل زندگی پناهجویان است و چه کشورهایی که در مسیر قرار دارند، همچون لیبی، دخالت کنند تا به مقابله با این موج بپردازند. البته این چیز جدیدی نیست. یک کشور همیشه انگیزه و منافع خاصی در دخالت در امور کشوری دارد که از آن موجی از مهاجران به سویش می آیند. این اتفاق در یک مثال کاملا روشن صدق می کند و آن دخالت کشورهای غربی در جنگ بالکان در اوایل دهه ۱۹۹۰ تا اواسط آن است. اما ظهور پدیده مهاجرت انبوه و مداوم از محل های گوناگون و از مسیرها و مرزهای بسیار متفاوت، پدیده تازه ای است که به تغییر سریع در راهبرد کشورهای غربی در قبال آن نیاز دارد.

اتحادیه اروپا ده هزار مرزبان جدید به نیروهای خود اضافه می‌کند

 

ژان کلود یونکر، رئیس کمیسیون اروپا، در سخنرانی سالانه خود گفت که اتحادیه اروپا قصد دارد تا سال ۲۰۲۰ و با هدف مقابله با مشکل مهاجرت غیر قانونی ده هزار مرزبان دیگر به نیروهای خود اضافه کند.

او گفت این اقدام به معنای نظامی‌سازی اروپا نیست.

آقای یونکر در سخنرانی امروز ۱۲ سپتامبر در استراسبورگ گفت زمان آن رسیده که اتحادیه اروپا جایگاه خود را در میان قدرت‌های برتر جهانی پیدا کند.

او در ۱۲ ماه پایانی ریاست خود بر کمیسیون اروپا با مشکلات بزرگی مانند بحران مهاجرت و خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا روبرو است.

از زمانی که آقای یونکر در سال ۲۰۱۴ ریاست خود را بر کمیسیون اروپا آغاز کرده، کنترل مهاجرت یکی از بزرگترین چالش‌های پیش روی اتحادیه اروپا بوده است.

این مسئله باعث به قدرت رسیدن احزاب پوپولیست و راست افراطی در کشورهای مختلف قاره از جمله ایتالیا، اتریش، مجارستان و لهستان شده و در انتخابات اخیر سوئد هم یک حزب ملی‌رای مخالف مهاجرت توانست موفقیت چشمگیری کسب کند.

کنترل مهاجرت یکی از بزرگترین چالش‌های اتحادیه اروپا است
حق نشر عکسGETTY IMAGES
Image captionکنترل مهاجرت یکی از بزرگترین چالش‌های اتحادیه اروپا است

او در نطق خود طرحی را هم در راتباط با یک توافق آزاد تجاری میان اروپا و آفریقا ارائه کرد تا آن طور که او می‌گوید رابطه دو قاره به جای کمک‌رسانی یک طرفه، به سوی روابط آزاد تجاری پیش برود.

ژان کلود یونکر در بخش دیگری از سخنان خود خواهان استفاده راهبردی‌تر از یورو به عنوان مهم‌ترین واحد پول جهان بعد از دلار شد.

او همچنین از کشورهای اتحادیه خواست که در زمینه سیاست خارجی از حق وتوی خود چشم‌پوشی کنند تا اتحادیه بتواند در عرصه جهانی موفق‌تر عمل کند.

درباره خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا هم آقای یونکر پیش‌بینی کرد که بعد از برگزیت رابطه اتحادیه با بریتانیا از هر کشور دیگری نزدیکتر خواهد بود.

✍️ دیدگاه شما 🙏