خداحافظی با پانسمان های قدیمی / دریا مهرپیشه

 

 

پوست انسان به عنوان خارجی ترین لایه بدن نقش مهمی در حفاظت اندام ها و ارگان ها در برابر عوامل مختلف شیمیایی پاتوژن ها(بیماری زا) فیزیکی و …دارد. هنگامی که زخم در بدن ایجاد می شود پوست ادمی که دارای سه لایه اپیدرم (لایه بیرونی) درم(میانی) و هیپودرم است انسجام یا نظم ان بهم می خورد. این زخم میتواند از سوختگی جراحت تروما یا زخم های مزمن فشاری باشد.
در گذشته زخم پوش ها یا پانسمان ها یا اصطلاحا زخم بند ها نقش حفاظت پوست محل اسیب دیده در برابر عوامل بیرونی را داشتند چون عفونت اصلی ترین عامل مزمن شدن زخم ها به شمار می رفت مهمترین نقش زخم پوش ها بند اوردن خون و جلوگیری از عفونت بود درحالی که امروزه دغدغه محققان در طراحی زخم پوش های نوین علاوه بر داشتن ویژگی های قبلی پانسمان ها سرعت بخشیدن به روند ترمیم زخم و هم زمان آزاد سازی عوامل مختلف بیولوژی و دارو است در درمان زخم هایی مثل سوختگی از پانسمان های کتان و نخی استفاده میشد که متاسفانه این پانسمان ها با جا گذاشتن مواد ریز در زخم عفونت را تشدید میکردند یکی از رایج ترین پانسمان های سوختگی استفاده از گاز وازلینه است که هنوز هم در مراکز درمانی استفاده می شود گاز وازلینه با ایجاد محیطی مرطوب کمک به ترمیم زخم می کند ولی با قرار گیری وازلین در بافت زخم شده باعث عدم غذا و اکسیژن رسانی زخم می شود بنابراین کارایی بسیار مفیدی ندارد. پس محققان با پلیمر های طبیعی مثل الژینات و ژلاتین یا پلیمر های مصنوعی رو به طراحی و تولید پانسمان های نسل جدید اوردند.
یکی از زخم پوش های پیشرفته در سال ۲۰۱۸ ترکیب شامل پلی مر و سریسین استخراج شده از ابریشم است در این ترکیب مواد به صورت رشته های در مقیاس نانو در فرایندی تحت شرایط دمایی و فشاری خاص تولید شده اند در این زخم پوش از دارویی به نام تیگسایکلین که یک انتی بیوتیک که در درمان عفونت های پوستی, عفونت های داخل شکم استفاده شده با جایگذاری این داروی انتی بیوتیک پوستی، خواص ضد باکتری به زخم پوش داده شد، که عملکرد باکتری های گرم و منفی فعال روی زخم را متوقف می کند این ترکیب خواصی شبیه پوست انسان داشت بنابراین در برابر بدن سازگاری مناسبی از خود نشان داد در نتیجه نه تنها ان را پس نمی زند بلکه التهاب و درد برای بیمار ندارد و با اندازه گیری محل زخم در کارازمایی بالینی کاهش محل زخم و کاهش اسکار(اثر باقی مانده ناشی از زخم) و کاهش دوره درمان دیده شد و آزمون های مختلف بیولوژیکی و مکانیکی مانند تست های کشش و مقاومت این پانسمان نتایج امیدوار کننده ای گزارش کردند نتایج این مقاله علمی در ژورنال Journal of Drug Delivery Science and Technologyبه چاپ رسیده است.