نه بن بست دادکشیدن‏

✍️ بهزاد احمدی نیا

🔷🔶 چهل سال پیش، در دهه ۸۰ میلادی، وقتی لبنان زیر خاکستر جنگ داخلی بود، ایران واسطه شد تا ‏گروگان‌های آمریکایی که در دست حزب‌الله بودند آزاد شوند. در آن زمان تهران با استفاده از نفوذ ‏خود تعدادی از گروگان‌ها را آزاد کرد و مخفیانه با اسرائیل نفت و با آمریکا اسلحه معامله کرد تا به ‏زخم جنگ با عراق بزند؛ معامله‌ای که در تاریخ آمریکا تحت عنوان «رسوایی مک‌فارلین» ثبت شده ‏اما در ایران «رسوایی» وجود ندارد. ‏

🔷🔶چهاردهه بعد، حزب‌الله و دولت لبنان واسطه می‌شوند که ایران یک «جاسوس» یا «گروگان» ‏آمریکایی را آزاد کند اما این‌بار سخنگوی قوه قضائیه رسماً و با رشادت اعلام می‌کند که صرفاً ‏تقاضای سید حسن نصرالله موجب آزادی بوده و هیچ مذاکره و معامله‌ای انجام نشده است؛ آن هم ‏در شرایطی که مملکت در آستانه یک محاصره بین‌المللی‌ست و همه جهان به تهران نماینده ‏می‌فرستند تا حکومت ایران را متوجه خطری که در حال شکل گرفتن است بکنند. گویا پوست ‏خربزه‌های دیپلماتیک برای تهران جذاب‌تر هستند، چه اینکه همین آقای نصرالله چند ماه قبل در ‏مقام یک تحلیلگر نفتی طی مصاحبه‌ای به دنیا هشدار داده بود که در صورت لغو معافیت‌های ‏تحریمی نفت ایران، قیمت جهانی نفت سر به فلک می‌زند؛ آرزویی که دولت ایران هم داشت اما ‏به‌وقوع نپیوست. ‏

🔷🔶دیروز وزیر امورخارجه آلمان در تهران بود، فردا شینزو آبه، نخست‌وزیر ژاپن می‌آید و دیپلمات‌های ‏عراق و پاکستان و قطر هم که دایم رفت و آمد می‌کنند. در این میان دیگر حرف‌ها و اظهارات ‏دیپلماتیک کنار گذاشته شده، کما اینکه وزیر قطری سه روز پیش علناً اعلام کرد بن‌بستی که تهران ‏و واشنگتن در آن ایستاده‌اند و قدمتی چهل ساله دارد، اگر ادامه یابد فقط با جنگ شکسته می‌شود. ‏وزیرامورخارجه آلمان هم در کنار ظریف ایستاد و گفت خروج ایران از برجام قابل قبول و قابل دفاع ‏نخواهد بود. پرسش اینجاست که اگر همه اعتراف می‌کنند که آمریکا بازی را برهم زده، چرا از ایران ‏توقع دارند؟ ما چه کرده‌ایم یا چه نکرده‌ایم که به این عاقبت دچار شدیم؟ ‏

🔶🔷 تنهایی بین‌المللی تهران ناشی از درک غلط و باور کهنه‌ی حاکمان از سیاست بین‌المللی و تعامل‌های ‏حاکم بر جهان است. واقعیت این است که فکر می‌کردیم جهان بدون ما نابود می‌شود، نفت داریم، ‏گاز داریم، اراده انقلابی داریم و دنیا هم موظف است به قوانینش احترام بگذارد اما بوسنی و عراق و ‏لیبی را ندیدیم که وقتی زور و دوست و رفتار صلح‌آمیز نداشته باشیم، دنیا ابایی از برهم زدن بازی ‏نخواهد داشت. امروز دیگر دنیا نه نیازی به نفت ما دارد و نه گازمان تحفه‌ی خاصی‌ست تا بتواند ‏دوستیِ قابل اتکا برایمان دست و پا کند. ‏

🔷🔶در ماجرای تجارت هم درکی از تغییر دنیا نداریم. درست مثل اینکه کسانی در مجتمع‌های خیابان ‏پاستور تهران بر مسند هستند که در چهل سال گذشته در یک اتاق ایزوله بوده‌اند و نمی‌دانند جهان ‏چه تغییراتی کرده است. دولت ماه‌هاست که بارها با زبان تقاضا و تهدید به اروپا می‌گوید باید نظامی ‏اقتصادی راه بیندازد که با ایران تجارت کند اما در اروپا تجارتِ هیچ‌چیز در اختیار هیچ دولتی نیست ‏و این بخش خصوصی‌ست که این امور را انجام می‌دهد. برخلاف ایران، هیچ بازاری با دستور و ‏صحنه‌چینی کار نمی‌کند. سرمایه قوانین خودش را دارد و هرگز خود را در معرض خطرهایی مثل ‏مصادره‌ی انقلابی، ملی کردنِ ناگهانی، تحریمِ بین‌المللی و امثال آن قرار نمی‌دهد. کدام یک از این ‏خطرها در ایران وجود ندارد؟ ‏

🔶🔷دم خروس این تهدید و تقضاهای دولت در مصاحبه روزهای اخیر وزیر نفت بیرون زد. اینکه حتی ‏چین که اقتصادی نیمه دولتی دارد و دو شرکت نفت دولتی‌اش مشتری ایران بودند هم اکنون چهل ‏روز است نفت نخریده، اینکه روس‌ها که امید بسیاری از قدرتمندان ایران بودند اجازه ورود هیچکس ‏به بازار اروپا را نمی‌دهند، اینکه فروش نفت این‌روزها عملا غیرممکن است و کسانی که ادعا می‌کنند ‏می‌توانند فقط به دنبال غارت هستند و البته اینکه در دوره پیشین تحریم هم فروش به بهای ‏میلیاردها دلار رشوه و اختلاس و فساد ممکن شده بود. ‏
⚠️⚠️آخرین سنگر که همان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بود که آمریکا و اسرائیل هم نتوانستند ‏مجبورش کنند گزارشی علیه ایران بدهد، با اقدامات خود ایران امروز اعلام نگرانی کرد. در شورای ‏امنیت هم پرونده‌ای با عنوان «انفجارهای فجیره» در حال قطور شدن است که در صورت رفتن به ‏زیر فصل ۷، ممکن است ایران را به فصل آخر برساند. همه این‌ها برای این است که ما در کوچه ‏تنگی به نام «ترامپ» دیوارِ «مذاکره نمی‌کنیم» کشیدیم و حالا تهِ بن بستی که ساخته‌ایم فریادهای ‏نامفهومی سر می‌دهیم. ‏