“گفت‌وگو” با مریم سطوت: سلطنت متلاشی شد اما خواسته‌های ما محقق نشد

  • مریم سطوت، فعال سیاسی و از اعضای اتحاد جمهوری‌خواهان، در گفت‌وگو با آسو تجربه‌اش از انقلاب و نتایج آن را این‌گونه روایت می‌کند:

فعالان سیاسی، روشنفکران و مردمی که ۴۰ سال پیش در ایران انقلاب کردند یا شاهد انقلاب بودند، در روزهای پیروزی انقلاب کجا بودند و چه می‌کردند؟ چه بیم و امیدهایی به این انقلاب داشتند؟ و اکنون پس از گذشت چهار دهه، بیم و امیدهای آن روزهای‌شان را چقدر منطبق بر نتایج این انقلاب می‌بینند؟

برای یافتن پاسخ این سؤالات با شماری از انقلابیون و شاهدان انقلاب گفت‌وگو کرده‌ایم. حاصل هر گفت‌وگو روایتی به مثابه‌ی یک تجربه از انقلاب است که روزهای پر شور و التهاب پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ و پیامدهای آن را در شهرهای مختلف ایران و در بین گروه‌های سیاسی، قومی و مذهبی مختلف به تصویر می‌کشد.

در روزهای قبل از انقلاب من عضو سازمان چریک‎های فدایی خلق بودم و با باز شدن فضای سیاسی سعی می‌کردیم رابطه‌مان با هواداران سازمان را در دانشگاه‌ها و کارخانه‌ها تقویت کنیم. پیش از آن، سازمان چریک‎های فدایی خلق یک سازمان زیرزمینی بود، عده‎ای از فعالان ما دستگیر شده بودند، رهبران ما چند سال پیش کشته شده بودند و امکان محدودی برای سازماندهی این نیروها داشتیم، ولی فضای روزهای قبل از انقلاب، فرصت فعالیت علنی و رابطه گرفتن با هواداران و علاقه‌مندان سازمان را به ما داد.

در روز ۲۲ بهمن هم مثل تمام چند ماه پیش در خیابان و همراه تظاهرات‌ مردم بودم. برای من چیز جدیدی بود که همه‌ی مردم در خیابان هستند، در تظاهرات شرکت می‎کنند، آزادانه شعار می‎دهند و خبری از آن سرکوبی که انتظارش را داشتیم، نیست. روز ۲۲ بهمن هم همه در خیابان بودند و دیدم که چگونه نیروها به سمت پادگان رفتند و چطور موتورسوارهای مسلحی که صورت‌شان را بسته بودند خبر می‎آوردند که پادگان‌ها سقوط کرده‌اند. در آن زمان همه‌ی این حرکت‌ها را می‎دیدم ولی باور نمی‎کردم که این حرکت‌ها به نتیجه‎ای برسد. 

سن من به کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نمی‎رسید و اتفاقات آن دوران را ندیده بودم، ولی از پدرم درباره‌ی آن روزها شنیده بودم و شدیداً نگران بودم که این بار هم نیروهای نظامی به خیابان بیایند و مردم را سرکوب کنند و به خانه‎های‌شان بفرستند. برای همین واقعاً هیچ‌وقت فکر نمی‎کردم روزی را ببینم که سلطنت در ایران وجود نداشته باشد و متلاشی شود. 

با این حال، اگرچه انقلاب پیروز شد اما ما خواسته‎هایی را که برای‌ آنها مبارزه می‎کردیم، به دست نیاوردیم. ما خواهان آزادی سیاسی بودیم که آن را به دست نیاوردیم، ما خواهان آزادی بیان بودیم که به آن دست نیافتیم. ما خواهان جمهوری‌ای بودیم که در عوضِ آن، جمهوری اسلامی درست شد. ما خواهان جامعه‎ای بودیم که بر مبنای قوانین مدنی اداره شود، اما الان جامعه ایران با قوانین اسلام اداره می‎شود. در واقع، هیچ‌کدام از خواسته‌های ما به دست نیامد و به همین دلیل هم بسیاری از ما نتوانستیم در داخل ایران بمانیم و مجبور به ترک ایران شدیم. 

✍️ دیدگاه شما 🙏